ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟವು ಅಖಂಡ ದೇಶದ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬಲಿದಾನ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಭೂಮಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನೂರಾರು ಕನ್ನಡಿಗರು ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೋರಾಟ, ಅವರ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಬದ್ಧತೆ ಇಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೋರಾಟದ ಪರಂಪರೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಚಳವಳಿಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡಿದರು. ಕೆಲವರು ಅಹಿಂಸಾ, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಜಾಗೃತಿ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸಿದರು.

ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ತಲೆ ಬಾಗದೆ, ಕಿತ್ತೂರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು. 1824ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಿತ್ತೂರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಹೋರಾಟ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ

ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಆಪ್ತ ಯೋಧರಾದ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಕನ್ನಡಿಗರು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋರಾಟಗಾರ. ರಾಯಣ್ಣ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ದಮನದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಹೋರಾಡಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದ್ದರು.

ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್

ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯ ಮುಂಚೂಣಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಏಕತೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅವರು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೇ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಳಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಅಲೂರವರದು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಕುವೆಂಪು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೋರಾಟ

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ, ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಹೋರಾಟವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಕುವೆಂಪು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ದಿಗ್ಗಜರು ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕವಿತೆಗಳು, ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರ ಬರಹಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿದವು.

ಹೂವಿನಹಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಹಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಪ್ರಮುಖರು. ಅವರು ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದರು. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಖಾದಿ ಪ್ರಚಾರ, ತೆರಿಗೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು.

ಕಾಡುಬೀದಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ

ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ಕಾಡುಬೀದಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೆರೆಮನೆ ಸೇರಿದರು. ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಅವರ ತ್ಯಾಗ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.

ಬಸವೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬದಲಾವಣೆ

ಬಹುನೀಗಿನ ಕಾಲದವರಾಗದಿದ್ದರೂ, ಸಮಾನತೆ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾರಿದ ಶರಣಸಂಪ್ರದಾಯವು ನಂತರದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೇ ದಾರಿದೀಪವಾಯಿತು. ಬಸವೇಶ್ವರರ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣಾ ತತ್ವಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಧಿಪತ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರ ಒದಗಿಸಿದವು.

ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಕೊಡುಗೆ

ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಮೈಸೂರು ರಾಜವಂಶವು ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿತು. ಈ ಪರಿಸರವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

ಗಣೇಶ ಶಿವರಾಮ ಪೈ

ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಹೋರಾಟಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಶಿವರಾಮ ಪೈ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಅವರ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ, ತ್ಯಾಗಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬಲ ಒದಗಿಸಿತು.

ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಾಹಸ ಕೇವಲ ವಿಜಯಗಾಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ತ್ಯಾಗ, ಶೌರ್ಯ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಮನೆಮಂದಿ, ಆಸ್ತಿ, ಕುಟುಂಬ, ಸುಖಸೌಕರ್ಯ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲಿ ನೀಡಿದ ಈ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಇಂದಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಗಟ್ಟಿ ಅಡಿಪಾಯ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಇತಿಹಾಸವು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಫೂರ್ತಿ. ಅವರ ಹೋರಾಟ ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ದೇಶಪ್ರೇಮ, ಸತ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ದಾರಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವರ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ.